Nhiều thí sinh bị loại nguyện vọng dù đáp ứng điều kiện cơ bản do chưa nắm rõ quy định riêng của từng trường đại học. Thực tế này cho thấy sự khác biệt giữa các đề án tuyển sinh đang khiến người học dễ gặp rủi ro khi đăng ký.
Quy định riêng của từng trường khiến nhiều thí sinh mất nguyện vọng đáng tiếc
Mùa tuyển sinh năm nay tiếp tục ghi nhận những trường hợp bị loại hồ sơ ngay sau khi kết thúc thời gian đăng ký nguyện vọng, dù thí sinh vẫn đáp ứng nhiều điều kiện xét tuyển cơ bản. Sự việc cho thấy chỉ một chi tiết bị bỏ sót trong đề án tuyển sinh cũng có thể khiến người học đánh mất cơ hội vào ngành học mong muốn, đồng thời đặt ra yêu cầu phải tìm hiểu kỹ các quy định trước khi hoàn tất đăng ký.
Điển hình là 147 thí sinh bị loại khỏi danh sách xét tuyển của Trường Đại học Hà Nội sau khi nhà trường rà soát dữ liệu. Trong đó có 132 thí sinh không có điểm thi môn ngoại ngữ tại kỳ thi tốt nghiệp THPT, còn 15 trường hợp không đạt ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào. Theo đề án tuyển sinh đã công bố, trường yêu cầu thí sinh phải đồng thời đạt điểm sàn từ 20 điểm theo tổ hợp và có điểm thi ngoại ngữ trong kỳ thi tốt nghiệp, thay vì sử dụng chứng chỉ quốc tế để thay thế hoặc quy đổi. Đây là quy định được công khai từ đầu năm nhưng vẫn có nhiều thí sinh không chú ý khi đăng ký nguyện vọng.
Thực tế, nhà trường không làm sai quy định vì toàn bộ điều kiện xét tuyển đều đã được công bố minh bạch. Tuy nhiên, việc mỗi trường áp dụng một tiêu chí riêng trong khi số lượng nguyện vọng bị giới hạn khiến chỉ một sai sót nhỏ cũng dẫn đến hậu quả lớn. Điều này phản ánh khoảng cách giữa quy chế chung của Bộ GD&ĐT với quy định tuyển sinh riêng của các trường, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đọc kỹ đề án trước khi quyết định đăng ký.
Sự khác biệt giữa các đề án tuyển sinh tạo thêm áp lực cho thí sinh
Trong những năm gần đây, các trường đại học ngày càng mở rộng phương thức tuyển sinh nhằm đa dạng nguồn tuyển. Tuy nhiên, đi kèm với sự linh hoạt đó là hàng loạt điều kiện riêng khiến nhiều học sinh và phụ huynh gặp khó khăn khi theo dõi, nhất là trong giai đoạn Xét tuyển Đại học năm 2026 đang diễn ra với nhiều phương thức được triển khai đồng thời.
Bên cạnh xét điểm thi tốt nghiệp THPT, nhiều trường còn sử dụng học bạ, chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, điểm đánh giá năng lực, đánh giá tư duy hoặc các phương thức kết hợp. Mỗi phương thức lại có cách tính điểm, quy đổi chứng chỉ, nhân hệ số và cộng điểm ưu tiên khác nhau. Đề án tuyển sinh của nhiều trường kéo dài hàng chục trang với nhiều thuật ngữ chuyên môn, khiến việc nhận biết các điều kiện bắt buộc như yêu cầu phải có điểm thi ngoại ngữ hay không chấp nhận điểm miễn thi trở thành thách thức đối với không ít thí sinh.
Trong khi đó, hệ thống đăng ký nguyện vọng chung của Bộ GD&ĐT vẫn ghi nhận hồ sơ hợp lệ nếu thí sinh hoàn tất các thao tác trên cổng tuyển sinh. Chỉ khi các trường tải dữ liệu về đối chiếu với đề án riêng thì những thiếu sót mới được phát hiện. Điều này khiến nhiều em chỉ biết mình bị loại sau khi thời gian điều chỉnh nguyện vọng đã kết thúc, đồng nghĩa với việc không còn cơ hội sửa chữa sai sót dù lỗi phát sinh chủ yếu từ việc chưa hiểu đầy đủ quy định của từng trường.
Các trường cần tăng cảnh báo để hạn chế những sai sót không đáng có
Quyền tự chủ tuyển sinh giúp các trường đại học chủ động xây dựng phương án phù hợp với mục tiêu đào tạo. Tuy nhiên, cùng với quyền tự chủ đó là trách nhiệm thiết kế các tiêu chí dễ tiếp cận hơn, đồng thời tăng cường cảnh báo để người học hạn chế mắc lỗi trong quá trình đăng ký và lựa chọn nguyện vọng.
(3).png)
Hiện nay, nhiều trường đã lựa chọn các cách sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ khác nhau. Một số trường quy đổi IELTS sang thang điểm 10 để đưa vào tổ hợp xét tuyển, trong khi nhiều trường chỉ coi đây là điều kiện cần hoặc cộng điểm khuyến khích. Chẳng hạn, Trường Đại học Giao thông Vận tải không còn quy đổi IELTS thành điểm môn tiếng Anh mà chỉ cộng điểm khuyến khích nếu thí sinh đáp ứng điều kiện. Trường Đại học Y Hà Nội và Trường Đại học Dược Hà Nội cũng áp dụng hình thức cộng điểm ưu tiên thay vì thay thế điểm môn thi. Cách làm này được nhiều trường lý giải là nhằm bảo đảm sự công bằng giữa thí sinh có điều kiện tiếp cận chứng chỉ quốc tế và những học sinh ở khu vực còn nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, nhiều cơ sở đào tạo khác như Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn cũng thường xuyên công bố rõ tiêu chí tuyển sinh để người học chủ động chuẩn bị hồ sơ phù hợp với quy định của từng năm.
Sự việc vừa qua cũng cho thấy công tác hướng nghiệp và tư vấn tuyển sinh tại các trường phổ thông vẫn còn những khoảng trống cần được khắc phục. Không ít học sinh có chứng chỉ quốc tế vẫn cho rằng đây là lợi thế có thể áp dụng ở mọi trường, trong khi thực tế mỗi cơ sở đào tạo lại có quy định riêng. Nếu các trường tăng cường cảnh báo trực quan trên hệ thống đăng ký, đồng thời học sinh chủ động nghiên cứu kỹ đề án tuyển sinh trước khi sắp xếp nguyện vọng, những trường hợp bị loại hồ sơ vì các tiêu chí phụ hoàn toàn có thể được hạn chế trong các mùa tuyển sinh tiếp theo.